Pociąg TGV, jadący z prędkością około 130-140 km/h z Dunkierki do Paryża z 246 pasażerami na pokładzie, uderzył w ciężarówkę na przejeździe kolejowym między Bethune a Lens. Maszynista pociągu zginął na miejscu.
Ciężarówką kierował Polak. Widać, że przywiózł do Francji polskie zwyczaje pokonywania przejazdów kolejowych. Czyn Polaka został potraktowany jako działanie umyślne, postawiono mu zarzuty „zabójstwa drogowego” za „blokowanie innego pojazdu”. Francuskie prawo przewiduje do 7 lat więzienia i 100 tys. euro grzywny za zabójstwo w ruchu drogowym przy jednej okoliczności obciążającej. Francuzi wzięli się na ostro z piratami drogowymi.
1 LIPCA 2025
Od 1 lipca 2025 r. francuski porządek prawny w zakresie odpowiedzialności karnej za czyny skutkujące śmiercią w ruchu drogowym, związane z tzw. agresją drogową (road rage), znajduje się w fazie istotnej transformacji normatywnej. Zmiana ta polega na odejściu od liberalnego modelu kwalifikowania takich zdarzeń jako klasycznych wypadków drogowych na rzecz modelu represyjnego, podkreślającego wysoki stopień naganności zachowania sprawców.
NOWA KWALIFIKACJA PRAWNA ZABÓJSTW DROGOWYCH
Ustawa nr 2025-622 z dnia 9 lipca 2025 r. wprowadza do francuskiego prawa karnego autonomiczne przestępstwo „zabójstwa drogowego”, wyraźnie odróżnione od tradycyjnej konstrukcji nieumyślnego spowodowania śmierci. Celem nowej regulacji jest objęcie jednolitą kwalifikacją przypadków śmierci będących skutkiem rażących naruszeń zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w szczególności gdy zachowanie sprawcy ma charakter agresywny lub intencjonalnie niebezpieczny.
Zasadniczym założeniem ustawodawcy jest odejście od narracji „przypadkowości” zdarzeń drogowych. Śmierci wynikające z agresji drogowej nie są w tym ujęciu konsekwencją nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, lecz rezultatem świadomych, obiektywnie ryzykownych decyzji sprawcy.
Ze względu na zasadę „nieobowiązywania praw wstecz” prawa karnego nowe przepisy znajdują zastosowanie wyłącznie do czynów popełnionych po ich wejściu w życie. Jednocześnie jednak już od lipca 2025 organy wymiaru sprawiedliwości stosują zaostrzone standardy interpretacyjne w ramach obowiązującej procedury karnej.
SANKCJE KARNE ORAZ OKOLICZNOŚCI OBCIĄŻAJĄCE
Nowa kwalifikacja prawna zabójstwa drogowego wiąże się z istotnym zaostrzeniem sankcji karnych, w szczególności w przypadkach, w których zachowaniu sprawcy towarzyszą okoliczności obciążające, charakterystyczne dla agresji drogowej.
Dla podstawowego typu przestępstwa przewidziano karę trzech lat pozbawienia wolności oraz grzywnę do 45 000 euro. W sytuacji wystąpienia jednej okoliczności obciążającej – takiej jak prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, ucieczka z miejsca zdarzenia czy rażące przekroczenie dozwolonej prędkości – ustawodawca przewiduje podwyższenie kary do siedmiu lat pozbawienia wolności oraz grzywny do 100 000 euro.
W przypadku kumulacji dwóch lub więcej okoliczności obciążających górna granica sankcji wzrasta do dziesięciu lat pozbawienia wolności, a maksymalna grzywna wynosi 150 000 euro.
Pod pojęciem agresji drogowej rozumie się w szczególności zachowania takie jak niebezpieczne manewry wyprzedzania, celowe gwałtowne hamowanie, pościgi, blokowanie innych pojazdów czy werbalne lub gestykulacyjne groźby wobec uczestników ruchu, często współwystępujące z nadmierną prędkością lub użyciem substancji psychoaktywnych.
EWOLUCJA PRAKTYKI ORZECZNICZEJ I POLITYKI KARNEJ
Równolegle do zmian legislacyjnych obserwuje się wyraźną ewolucję praktyki orzeczniczej. W lipcu 2025 r. prokuratury otrzymały wytyczne nakazujące przyjmowanie znacznie bardziej restrykcyjnego podejścia do przypadków przemocy drogowej. Celem tej polityki jest zapewnienie spójności reakcji karnej oraz wzmocnienie prewencyjnej funkcji prawa.
Sądy coraz częściej kwalifikują celowe i powtarzalne zachowania niebezpieczne jako czyny zbliżające się do umyślności, co pozwala na odstąpienie od łagodnej kwalifikacji nieumyślnej. W konsekwencji następuje wyraźne rozgraniczenie pomiędzy klasycznym nieumyślnym spowodowaniem śmierci – opartym na zwykłym niedbalstwie – a zabójstwem drogowym, zakładającym rażące naruszenie reguł ostrożności połączone z elementami agresji lub świadomego ryzyka.
WNIOSKI
Zabójstwo będące następstwem agresji drogowej popełnione około dnia 1 lipca 2025 r. należy rozpatrywać w świetle nowej, zaostrzonej polityki karnej państwa francuskiego. Polityka ta opiera się na zasadzie zerowej tolerancji wobec przemocy w ruchu drogowym oraz na dążeniu do wyraźnego zwiększenia odpowiedzialności karnej sprawców czynów skutkujących śmiercią.
Kiedy u nas?
foto: Transinfo
